- Bareo
- มีนาคม 2026
เครื่องถ้วยนนยา (Nyonna Ware) สีสันแห่งศิลปะบนเครื่องถ้วยเปอรานากัน
เมื่อกล่าวถึงวัฒนธรรมของชาวเปอรานากัน หลายคนมักนึกถึงความงดงามของ เครื่องแต่งกายอย่างชุดบาบ๋า–ย่าหยา หรือ สถาปัตยกรรมบ้านเปอรานากัน ที่มีเอกลักษณ์และประดับประดาด้วยสีสันสดใส ทว่าเสน่ห์ของวัฒนธรรมนี้ไม่ได้ปรากฏอยู่เพียงในเครื่องแต่งกายหรือบ้านเรือนเท่านั้น ภายในวิถีชีวิตประจำวันยังมีรายละเอียดเล็ก ๆ อีกมากมายที่สะท้อนรสนิยม ความพิถีพิถัน และความละเมียดละไมของผู้คนในชุมชน
เครื่องถ้วยนนยา หรือ Nyonya Ware เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่ชาวเปอรากันให้ความสำคัญไม่น้อยไปกว่า บ้านเรือน หรือ เครื่องแต่งกาย เนื่องจากในอดีต สตรีในบ้านมีบทบาทสำคัญในการดูแลกิจการภายในครัวเรือน ตั้งแต่การจัดเตรียมอาหาร จัดสำรับเพื่อต้อนรับแขกผู้มาเยือน สำหรับการจัดเตรียมอาหารจะนิยมจัดใส่เครื่องถ้วยสีส้นสดใส พร้อมลวดลายบนภาชนะที่สื่อถึงความหมายตามโอกาสต่างๆ ดังนั้นเครื่องถ้วยนนยาจึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน และเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงความประณีต ความพิถีพิถัน ที่บ่งบอกถึงรสนิยมของแม่บ้าน หรือ คุณนายของในตระกูล
ภาพวาดบนกระเบื้องลาดคราม ที่วาดถึงเมืองเมืองจิ่งเต๋อเจิ้น
โดยกลางเมืองจะมีเตาหลวงขนาดใหญ่ที่ใช้ในการผลิตเครื่องเคลือบดินเผา
https-//baike.baidu.com/.webp
เครื่องถ้วยนนยา พัฒนามาจากเครื่องลายครามจีนแบบดั้งเดิม โดยเครื่องถ้วยเหล่านี้ผลิตจากเมืองจิ่งเต๋อเจิ้น มณฑลเจียง ซึ่งมีชื่อเสียงในฐานะศูนย์กลางการผลิตเครื่องลายครามของจีนมาอย่างยาวนาน จนได้รับการขนานนามว่า “เมืองหลวงแห่งเครื่องลายคราม” เมื่อชาวจีนอพยพมายังคาบสมุทรมลายู พวกเขายังคงนำเข้าเครื่องลายครามจากจีน ต่อมา เมื่อเกิดชุมชนลูกหลานจีนที่เรียกว่าเปอรานากัน รสนิยมทางศิลปะและการใช้ชีวิตก็เริ่มเปลี่ยนไป โดยเฉพาะสตรีชาวเปอรานากันจึงนิยมเครื่องใช้ที่มีสีสันสดใสและลวดลายงดงาม ทำให้ในสมัยนั้นนิยมสั่งผลิตเครื่องถ้วยนนยาเป็นอย่างมาก เครื่องถ้วยนนยาแต่ละชุดมักมีการสั่งทำขึ้นเป็นพิเศษ และแยกเก็บไว้สำหรับใช้เฉพาะในโอกาสสำคัญต่าง ๆ เช่น งานเลี้ยงพิธีการ การเฉลิมฉลองของครอบครัว หรือพิธีกรรมทางศาสนา โดยแต่ละชุดจะมีลวดลายและโทนสีที่แตกต่างกันไปตามความหมายมงคลและวัตถุประสงค์ของการใช้งาน ซึ่งสะท้อนถึงรสนิยม ความพิถีพิถัน และฐานะของเจ้าของบ้านในสังคมเปอรานากันอย่างชัดเจน
ความสวยงามมักแลกมากับขั้นตอนการผลิตที่แสนยุ่งยาก โดยเริ่มจากการเผาภาชนะดินในอุณหภูมิต่ำ เพื่อให้เนื้อดินแข็งตัว ในขั้นแรก เรียกว่า การเผาดิบ จากนั้นจึงนำไปเคลือบด้วยน้ำเคลือบและเผาซ้ำในอุณหภูมิที่สูงขึ้น จนได้ภาชนะที่มีผิวเคลือบสีขาวเรียบเนียน หลังจากนั้นจึงเข้าสู่ขั้นตอนการตกแต่งด้วยการลงยาสี
ภาพจาก AI
การลงยาสี คือการผสมน้ำเคลือบกับน้ำมันการบูร เพื่อให้สีมีความเข้มข้นและสามารถยึดเกาะกับผิวเคลือบได้ดี อีกทั้งยังช่วยให้สีแห้งเร็ว สีที่ได้จะมีความสดใส เนื้อสีหนา และสามารถแข็งตัวได้เมื่อสัมผัสกับอากาศ เมื่อทำการตกแต่งลวดลายเสร็จแล้ว ภาชนะจะถูกนำไปเผาอีกครั้งเพื่อให้สีติดแน่นกับผิวเคลือบในกรณีที่มีการตกแต่งด้วยสีทอง จะต้องนำไปเผาเพิ่มเติมอีกครั้งหนึ่งในอุณหภูมิที่ต่ำกว่า เพื่อให้สีทองยึดติดกับผิวภาชนะได้อย่างสมบูรณ์ โทนสีที่นำมาใช้จะเน้นโทนสีสดใส ซึ่งแตกต่างจากเครื่องลายครามจีนแบบดั้งเดิมที่มักนิยมใช้สีขาว–น้ำเงินเป็นหลัก เครื่องถ้วยนนยามักปรากฏสีสันหลากหลาย เช่น สีชมพู สีเขียว สีเหลือง สีฟ้า และสีม่วง ซึ่งถูกนำมาผสมผสานกัน จนเกิดเปลวดลายที่สวยงาม โดนลวดลายนิยมใช้ประดับตกแต่งบน Nyonya Ware มักเป็นลวดลายธรรมชาติที่งดงามและแฝงความหมายมงคลตามคติของชาวเปอรานากัน อันได้แก่
นกพีนิกซ์และดอกโบตั๋น
coronariauctions.com
ลวดลายนกฟีนิกซ์คู่กับดอกโบตั๋น ซึ่งถือเป็นสัญลักษณ์มงคลตามคติความเชื่อของวัฒนธรรมจีน โดย นกฟีนิกซ์ เป็นสัญลักษณ์ของความเจริญรุ่งเรือง ความสงบสุขของครอบครัว และความสุขในชีวิตคู่ หากปรากฏเป็นนกฟีนิกซ์คู่ มักสื่อถึงการแต่งงาน ความสมบูรณ์พูนสุข และความอุดมสมบูรณ์ของชีวิตครอบครัว
ในขณะเดียวกัน ดอกโบตั๋น ซึ่งได้รับการขนานนามว่าเป็น “ราชาแห่งดอกไม้” ในวัฒนธรรมจีน ก็เป็นตัวแทนของความมั่งคั่ง ความมั่นคง และความงดงามอันสง่างาม เมื่อลวดลายทั้งสองปรากฏร่วมกัน จึงยิ่งเสริมความหมายมงคลให้กับเครื่องถ้วย และสะท้อนถึงความปรารถนาให้ชีวิตครอบครัวมีความรุ่งเรือง งดงาม และเปี่ยมด้วยความสุข
ลายดอกไม้ ซึ่งสื่อถึงความงดงาม ความเจริญรุ่งเรือง และความอุดมสมบูรณ์ ลายนก ที่สื่อถึงความเป็นสิริมงคล ความสุข และอิสรภาพ รวมถึง ลายผีเสื้อ ซึ่งมักสื่อถึงความรัก ความอ่อนโยน และความงามตามธรรมชาติ นอกจากนี้ยังพบ ลายผลไม้ หรือพืชพันธุ์ต่าง ๆ ที่สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์และความมั่งคั่ง ลวดลายเหล่านี้ไม่เพียงช่วยเพิ่มความงดงามให้แก่เครื่องถ้วย แต่ยังสะท้อนถึงคติความเชื่อและรสนิยมทางศิลปะได้อย่างลึกซึ้ง
ลายนกกระสา
ภาพจาก AI
นกกระสาในคติความเชื่อของวัฒนธรรมจีนมักเป็นสัญลักษณ์ของความสง่างาม ความบริสุทธิ์ และความสงบสุข นอกจากนี้ยังสื่อถึงอายุยืนยาวและชีวิตที่ราบรื่น ในงานศิลปะจีน นกกระสามักปรากฏร่วมกับองค์ประกอบของธรรมชาติ เช่น ดอกไม้ ต้นไม้ หรือสายน้ำ ซึ่งช่วยเสริมความหมายถึงความสมดุลและความอุดมสมบูรณ์ของชีวิต เมื่อลวดลายดังกล่าวถูกนำมาตกแต่งบนเครื่องถ้วยนนยา จึงไม่เพียงเพิ่มความงดงามให้กับภาชนะเท่านั้น หากยังสะท้อนถึงความเชื่อและความปรารถนาดีของเจ้าของบ้านที่ต้องการให้ครอบครัวมีความสุข ความสงบ และความยั่งยืนในชีวิตอีกด้วย
ลวดลายแมลงและผีเสื้อ
ในคติความเชื่อของวัฒนธรรมจีน ผีเสื้อ มักเป็นสัญลักษณ์ของความงดงาม ความอ่อนโยน และความรักที่ยั่งยืน อีกทั้งยังสื่อถึงความสุขและความรื่นรมย์ของชีวิต เมื่อลวดลายผีเสื้อปรากฏเคียงคู่กับดอกไม้ จึงมักสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ ความสดใส และความกลมกลืนของธรรมชาติ
ลวดลายแมลงขนาดเล็กที่ปรากฏร่วมกับผีเสื้อยังช่วยเสริมรายละเอียดของภาพให้ดูมีชีวิตชีวา ทำให้เครื่องถ้วยของชาว เปอรานากันมีความงดงามและละเอียดอ่อนยิ่งขึ้น ลวดลายเหล่านี้จึงไม่เพียงทำหน้าที่ประดับตกแต่ง หากยังสะท้อนถึงคติความเชื่อเกี่ยวกับความสุข ความรัก และความอุดมสมบูรณ์ของชีวิตอีกด้วย
วัฒนธรรมเปอรานากันไม่ได้มีแค่ในเมืองเก่าอย่างปีนังหรือมะละกาเท่านั้น หากยังคงเดินทางข้ามผืนน้ำและกาลเวลา มาหยั่งรากและมีชีวิตอยู่ในภูเก็ต เมืองท่าที่เคยรุ่งเรืองจากการค้าขายและการเดินเรือ จนก่อเกิดชุมชนเปอรานากันที่เปี่ยมไปด้วยเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็นชุดแต่งกาย การตกแต่งบ้านเรือน รวมไปถึงเครื่องถ้วยนนยาที่กลายเป็นผลงานศิลปะที่สะท้อนเรื่องราวของผู้คน วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของชุมชนเปอรานากันได้อย่างงดงาม สีสันอันสดใส ลวดลายที่ละเอียดอ่อน และความหมายมงคลที่ซ่อนอยู่ในทุกองค์ประกอบ ล้วนบอกเล่าถึงรสนิยม ความพิถีพิถัน และความละเมียดละไมของสตรีชาวเปอรานากันได้เป็นอย่างดี
ปัจจุบัน บ้านเรือนเก่าแก่ของชาวเปอรานากันในภูเก็ตยังคงเก็บรักษาเครื่องถ้วยเหล่านี้ไว้เป็นอย่างดี และยังมีการนำมาจัดแสดงในสถานที่สำคัญของเมือง เช่น Phuket Peranakan Museum ซึ่งได้รวบรวมเรื่องราวของชุมชนเปอรานากันไว้ในหลากหลายแง่มุม ทั้งประวัติศาสตร์ การแต่งกาย อาหาร ตลอดจนศิลปวัตถุสำคัญ รวมถึงเครื่องถ้วยนนยาที่สะท้อนถึงความงดงามของศิลปะและวัฒนธรรมที่ผสมผสานระหว่างจีนและโลกมลายูอย่างกลมกลืน
ด้วยเหตุนี้เครื่องถ้วยนนยาจึงไม่ได้เป็นแค่เพียงเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน หากยังเปรียบเสมือนหน้าต่างที่เปิดให้เราได้มองเห็นร่องรอยของอดีต ผ่านเรื่องราวของผู้คน บ้านเรือน และวัฒนธรรมที่ยังคงมีชีวิตอยู่ในภูเก็ตตราบจนถึงทุกวันนี้
สนใจงานออกแบบตกแต่งภายใน ดูผลงานของเราเพิ่มเติมได้ที่ Portfolio / Live Portfolio
ติดต่อเรา | Contact Us
Call :
(+66) 61 846 6633
E-mail :
LINE Official :
Facebook :
WeChat :
bareoth
เขียนโดย : Than.T (ธันย์ชนก ธรรมกุลางกูร)
จบปริญญาตรี คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สาขาสถาปัตยกรรม จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ด้วยเกียรตินิยมอันดับหนึ่งในปี 2019 และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทด้าน Business Design จาก Domus Academy (Milan) ด้วยเกรด 106/110 ในปี 2020
จากนั้นเข้ารับการอบรมหลักสูตร “Chinese for Foreigners” เป็นเวลา 1 ปีที่ Donghua University (Shanghai) และได้รับเกียรติบัตร “Excellent Student” ในภาคการศึกษาที่ 1 และ 2 ของปี 2024–2025
สนใจงานออกแบบและการเขียนมาตั้งแต่วัยมัธยม โดยเริ่มต้นเขียนบทความแรกตั้งแต่ชั้น ม.3 และสานต่อมาอย่างต่อเนื่องยาวนานกว่า 15 ปีจนถึงปัจจุบัน โดยเฉพาะการเขียนเกี่ยวกับงานออกแบบ สถาปัตยกรรม งานศิลปะ และการตกแต่งภายใน
เขียนโดย : lemonet24 (ณัฐชตา พรหมทวด)
จบปริญาตรี คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรม สาขา กราฟิกและมัลติมิเดีย จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
ปัจจุบันทำงานด้านการตลาด กราฟิกสำหรับแบรนด์ และทำสื่อประกอบบทความออนไลน์ มีความสนใจในด้านงานออกแบบ มีประสบการณ์ทำงานเป็น Editor ของบทความเกี่ยวกับงานออกแบบและ Lifestyle มากว่า 10 ปี ก่อนจะเริ่มสร้างสรรค์ เขียนบทความตั้งแต่ปี 2021 เป็นต้นมาภายใต้นามปากกา lemonet24
ที่ปรึกษางานเขียน :
Interior Designer และผู้ก่อตั้งบริษัท Bareo Co.,Ltd.
ผู้อยู่เบื้องหลังผลงานออกแบบตกแต่งภายในระดับแนวหน้าของประเทศไทย ด้วยประสบการณ์กว่า 35 ปี ในการสร้างสรรค์พื้นที่อยู่อาศัยที่เปี่ยมด้วยความงาม และสะท้อนรสนิยมของผู้อยู่อาศัยอย่างลึกซึ้ง พร้อมบทบาทสำคัญในฐานะผู้นำทีมออกแบบที่พาโครงการของบริษัทคว้ารางวัลระดับนานาชาติมาแล้วมากมาย คือเครื่องยืนยันถึงวิสัยทัศน์ ความชำนาญ และความมุ่งมั่นในการยกระดับวงการออกแบบไทยสู่เวทีโลก
รับชมผลงานออกแบบตกแต่งภายในของ BAREO ได้ที่ Portfolio หรือสนใจบริการออกแบบตกแต่งภายในสามารถติดต่อสอบถามเพิ่มเติม โทร 02 408-1341 – 44 และ 083-899-9989 line ID : @bareo ทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 9.00 – 18.00 น.
Share This Post
Tag:
CONTENT RELATED
